ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးယိုဝ် လ်ုခေါဟ်လံင်ဆင်၊ မူႋထင်းခင့် “ပါမီးယး” ဆ်ုထင်းထင့် မိင်လကၠာ ကဲထင်းဏေဝ်ႋဝေ့ အ်ုထါ်ၜံင်ဏ်ှလှ်။ “ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ” ဒှ်ထင်းထါင်ဏ်ှ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး သုဂ်လင်သာ လ်ုဆ်ုဍာဖိုင်ဏ်ှ ပ္တံင်ၯိင်းၰင့် ဖေံအင်းၰီး ဖေံအင်းၰုဂ် အ်ှဝေ့ဍးလ်ှ။
အ်ုဏိင်းယိက်ထင်း “ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ”လ်ုဖး ဆ်ုခေါဝ်ႋစွး ပ္တီလ်ုဖုက်ၯယ့်တိုဒ် ၜါ်ခွိက်ဝေ့ ဍုံတ်ုဝါန့် ၜေ့တ်ုရုဂ်၊ ကိုဝ်ရီးယး၊ ဂျာပင့်သီး ၯယ့်လင်ခင့်ထေံ ပြင်ပ္တီသိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး ၯယ့်လင်ခင့်ထေံဝေ့ ပြင်ပ္တီဏ်ှဆေဝ်ႋလှ်။
“ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ”ဖိုင်ဏ်ှ ၯယ့်လင်ခင့်ထေံ မၞီဟ်သီးလ်ုဖး ၜးဍေလ်ုဖုက်ပ္တီ သီ့လ်ုဏင် ၜးဍေကျာခေါဝ်ႋ ခေါဝ်ႋဝေါတ်ခေါတ်ကျင်း သီ့ခွိက်ဝေ့လ်ုဏင်ဆေဝ်ႋလှ်ဏ်ှ အ်ုခေါဟ်စံင် “ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ”ဖိုင်ဏ်ှ မၞီဟ်အ်ုၰုဲးအှ်ကုံ ကျုဂ်ပုံသာအးမာႋလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး ၯယ့်လင်ခင့်ထေံ“ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ”ဏ်ှတာႋ ၜးပ္တီလ်ုဖုက် သီ့အှ်၊ ၜးကျာခေါဝ်ႋသီ့အှ်၊ ခေါဟ်လံင်ဆင် ၜးဆ်ုခေါဝ်ႋဆင်ထီ့ခုဂ် ဖၠီႋထင်းလင်ယွာထံင်လင် ပြင်ပ္တီကၠာ ဆေဝ်လင်ပျဍေမေဝ် “ထီ့ဆေဝ်မေဝ်ယွာ” ၜးခင့်ထံကးၯယ် သီ့ဝေ့ဍးလ်ုဏင်ဆေဝ်ႋလှ်။
တံင်ဏံင်းဍေဆ်ုဖူ့ဆ်ုဏး နာန်ႋလဝ့်နာန်ႋခၠဝ်ႋ ယှုဂ်ဖျင်ႋဏေဝ်ႋဝိလာၯာ သီ့ဝေ့သီးအှ်လ်ုဏင်ဆေဝ်ႋလှ်။ ၯယ့်လင်ခင့်ထေံ “ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ” ၯံင် ထံင်လင်လ်ု တုရုဂ်ခါန်ဆိုင့် “တိဗက်” ခါန်ႋဏါင် မိင်လးကၠာဏ်ှ ယှောတ်ထါင်ဝိလာ ခါင်ႋထါင်စူး အှ်လင်ထေံဏေဝ်ႋမိင်ဝေ့ ခံင် ၜိုဝ်ဏါင်းယိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။
ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်အ်ှထံင်ဏ်ှ ယိက်မူႋလာထဝ့် “မံင်ဂိုဝ်တာတးဆိုဒ်” သီး ၯယ့်မာ နိုင်မာဖယ်စွးစွးဏ်ှတာႋ ၯယ့်လင်သုဂ်လင်သာ လ်ုထဝ်ၜးလ်ုထဝ် ထံင်လင်ဝေ့ ခါန်ႋမျေန်မာဖိုင်ယိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။ မွဲာဝေ့ ၜီစီ(B.C) အ်ုဏိင်း (၁၅၀၀)ဍးအိုဝ်လှ်။ ၯယ့်လင်ပျ ယှောဟ်ခၠောတ် (ဧရာဝတီ)၊ ၯယ့်လင်ပျ ကၟဝ့်ခၠောတ်(သံလွင်)
လ်ုထဝ်ၯံင်လ်ုထဝ်ဏ်ှလှ်။ ၯယ့်လင်ထံင်လင် မာ့ဆၟာ်ဏါင်ဏ်ှ ပ္တံင်ဍုံဌာန့်ကိုဝ်ဝေ့အ်ုမိင်
“ကရဏ္ဏက”ခါန်ႋဏ်ှလှ်။ “ကရဏ္ဏက”ခါန်ႋဏ်ှ မွဲာဝေ့ သုဓမ္မဝတီဍုံသ်ုထုံ့ဏ်ှလှ်။ ထံင်ဏ်ှ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးကါင်ဖါထင်းဝေ့မေါဝ်ႋထါ်ဍေဖါႋထါ်ဏ်ှလှ်။မေါဝ်ႋထါ်ဏ်ှမွဲာဝေ့ဍး “ဖၠုံယှိုဝ်”၊ ဖါႋထါ်ဏ်ှမွဲာဝေ့ “ဖၠုံယှင်” ဆိုဒ်ဖေါဟ်
သယ်ဏ်ှလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး အှ်အးကါင်၊ လင်ႋကၠယ်ယါင်ထင်းဆ်ုခၠါင် ၰိုင့်ၰုဲ့ထင်း
ဏ်ှတာႋ ကါင်ဖါထင်းဝေ့လီႋမိင်ဏ်ှလှ်။
ယှင်ဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးကါင်ဖါထင်းဝေ့လီႋမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး အ်ှထင်းဝေ့ မောဝ်ႋထါ်လီႋ ခဝ့် ဖါႋထါ်လီႋခဝ့်ဏ်ှလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်လီႋမိင်ဏ်ှဍဝ် ထောဟ်ကၠီးၜင်၊ ၜင်ကၠင်း၊ ဍေ ပ်ုအိုဝ်ဏ်ှလှ်။ ဖါႋထါ်လီႋမိင်ဏ်ှဍဝ် ပၠေဟ်၊ ယှင်၊ ပကူး၊ ၜွယ် သယ်ဏ်ှလှ်။ ၜိုဝ်ဏါင်းယိုဝ် ဖါႋထါ်လ်ုမိင်ဏ်ှ ကါင်ဖါထင်းအှ်ဝေ့ အးမိင်မာႋလှ်။
ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးယိုဝ် သုင်းတဝ်သာလံင် အ်ုယုဂ်ၜး သုင်းၯေဝ်သာအွာ အှ်ဝေ့အးလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးယိုဝ် လင်ဖိုဟ်လင်မွယ် ၜးစာင်းအင်းကိင်အင်းဆ်ုဏ်ှ အှ်ဝေ့ဏင်ႋၯာအေး။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးယိုဝ် သုင်းသာယှူးၜှ် အှ်ယဝ့်အင်းယဝ့် ဝေ့စွးမာႋလှ်။ သုင်းယှူးသာယှူးစွးဏ်ှတာႋ ဍောဟ်ယှာႋ
ထင်းထင့် ထ်ုယဝ်ပြာထာ့သီး အ်ှယှာဝေ့ဆေဝ်ႋလှ်။
( ဖၠုံလိက်ပဝ်ႋသိုင့်ဆင့်)
Leave a Reply