Author: Eastern Pwo Karen Unicode Team
-
ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်ဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူး ကၠောဟ်
ကောဝ်ကြင်ခေါဟ်ဍာယိုဝ် ဟ်ုမၞီဟ်အ်ုဆိုဒ်ဖောဟ်လ်ုဖး အှ်ဝေ့ဍး ဍေအ်ုသီး ဆ်ုၰီ့ဆ်ုလာလာ ထာခေါဟ်ထာဖိုင်၊ ဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူးၮှ်ထၟာႋလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး လ်ုဖးဍဝ် ထာခေါဟ်ထာဖိုင် ဆ်ုၰီ့ဆ်ုလာ ဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး အှ်ဝေ့ဍးအးမိင်ကၠာဖိုင်အိုဝ်ဏ်ှ ၜးဖေါတ်ဍေစူးဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး၊ ၜးဍိင်ဍေစူးဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး၊ ၜးအူးဍေနိုဝ်ဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး မွာဲဝေ့ဍး အှ်သိုင့်မိင်ယိုဝ်ဏ်ှလှ်။ ကၠောဟ်ယိုဝ်ၮှ် ပ္တံင်ထင်းဏေဝ်ႋ လ်ုထၠိင့်ခွိက်အ်ုဏိင်း( ၃၀၀၀ )ၜၠဲခါ့ဍးအိုဝ်ၯံင် မွာဲဝေ့ဍး ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး ပါဍောဟ်ထ်ုယဝ်ႋပြာထာ့ထုက် ဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး လ်ုမိင်ဏ်ှတာႋ အ်ှကှ်ေထင်းမိင်သီးဝေ့ဍး ဍေအ်ုဆိုဒ်ဖေါဟ်အ်ုဏာင်း လ်ုမိင် ဏ်ှဆေဝ်ႋလှ်။ အေဍးလင် ကၠောဟ်ၯင်စာ်ၜိုဝ် မွာဲဝေ့ဍး ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး အ်ုဏာင်းဏ်ှ ဆ်ုသှ်ေယာ့ၰိင်င်ထီ့ခါန်ႋ ကောဝ်ကြင်ၯံင် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးလ်ုဖးဍဝ် သုင်းၰုဲ့သာယဝ့် မုက်သုင်းမုက်သာ အှ်ဝေ့ဍးကိုဝ်ၯာဍေဏ်ှလှ်။ ကၠောဟ်ဏ်ှဍဝ် ကၠောဟ်ပြေ, ကၠောဟ်ၯေဝ်, ဍေကၠောဟ်လိုဲ့ကၠောဟ်ထံင်ႋ အှ်ဝေ့ဍးသိုင့်မိင်ဏ်ှတာႋ ၜိုဝ်ဏာင်းယိုဝ် ဟ်ုဍးၜး ကၠောဟ်လ်ုဖးၮှ်ၯး မွာဲဝေ့ဍး ကၠောဟ်လိုဲ့ကၠောဟ်ထံင်ႋ လ်ုမိင်ၮှ်လှ်။ ကၠောဟ်လိုဲ့ကၠောဟ်ထံင်ႋယိုဝ်…
-
ဆြာ့အးကဲထင်းနောတ်ဝှး
လ်ုအ်ုဝီႋဍးအိုဝ် တ်ုဝါန့်အှ်လ်ုဖၠုံးအ်ုဖိုင်ၮှ် ဆ်ုဖူ့ယှာႋအှ်ဝေ့လ်ုၯာ အ်ုမိင်”မွာဲဝေ့မာန်စေဝ်ဖဝ့်”ၮှ်လှ်။ အှ်လ်ုၮီ အ်ုဝေ့လေဝ်ခုက်ၮေဝ်ႋ သိင်းဖာဍောဟ်လ်ုထုင်းၯံင် ဆံင့်မံင်းဝေ့ မ်ုတာင်ၮေဝ်ႋခၠီ့ၮင်ဖၠုံးဆေဝ်ႋလှ်။ အ်ုၮင့်ဆာႋၮှ် တာင်ခၠီ့လ်ုသှ်ေၜးလာၮင့်သီး အ်ုဝေ့ကိုဝ်ၮေဝ်ႋ ဆြာ့ၮင်ႋၯာအေး။ မာန်စေဝ်ဖဝ့်”ၮှ် တာင်ဝေ့ခၠီ့လ်ုဖိုင်ၮာင်ၮှ်တာႋ ပ်ုယှာႋလာင်ႋလံင်လ်ုဖိုင်သာၮှ်လ်ုဖး ၯယ့်လ်ုၯာလဝ်လောဟ်ဖှ်ေလ်ုမိင် ၊ ၯယ့်လ်ုၯာလဝ်လောဟ်ဖှ်ေလ်ုမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ ပ်ုယှာႋအးၯာ ၯယ့်လဝ်လောဟ်ဖှ်ေအ်ု အးမိင်အ်ုခေါဟ်စံင် သိင်းဖာဍောဟ်လ်ုထုင်းၮှ် ၯာၯံင်ဝေ့တာႋ ကဲထင်းခၠီ့သှ်ေလိုင်အေးလှ်။ ထံင်ၮှ်ၯံင် အ်ုဝေ့စှ်ဆံင့်မံင်းယောဝ်ႋအ်ုသာ ခၠီ့ယိုဝ်အေလ်ုကဲထင်းၜးလာၮင့်သီး မိင်ဖၠာဲၮင်ၜိင်းၮှ် မ်ုကဲထင်းဝေ့ဍာ်လှ်။ စှ်ဆံင့်မံင်းလင်အ်ုသာၜေ့ၮှ်သိုဝ်ၯံင် ဖံင်းၮေဝ်ႋထာင်”အ်ုၰေံဍေအ်ုကွာ”ၮှ်တာႋ တာင်ထင်းထာင်ဝေ့ မိင်ဖၠာဲလ်ုၜိင်းၮှ်ဆေဝ်ႋလှ်။ ၜေ့သိုဝ် တာင်ခၠီ့ၮှ်သိုဝ်ဆေဝ်ႋ လ်ုခါင့်ယိုဝ်သီး ပ်ုယှာႋၯယ့်လဝ်လောဟ်အ်ုဍဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။ ပ်ုယှာႋအးၯာ ၯယ့်လဝ်လောဟ်အးမိင် အ်ုခေါဟ်စံင် အ်ုမိင်ဖၠာဲၮှ်သီး ၯာၯံင်ခွိက်ဝေ့ဍဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။ ထံင်ၮှ်လ်ုဖိုင့်တာ အ်ုဝေ့စှ်ဆံင့်မံင်းလင်ထာင်အ်ုသာ မိင်ဖၠာဲၮှ် အေလ်ုကဲထင်းၜးလာၮင့်သီး ယ်ုအေတာင်ဍး ယ်ုဝေ့ဍးလ်ုၯာ ၰယ်ၰယ်စာ်ၜိုဝ် နောတ်ဝှးၮင်ႋၜိင်းသီး မ်ုကဲထင်းဍာ်ဝေ့ဍာ်လှ်။ လ်ုခါင့်ယိုဝ် ပ်ုယှာႋၯယ့်လဝ်လောဟ်ဖှ်ေအ်ု လာၮင့်သီး…
-
ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်ဆ်ုအူးခိုဲ
ခိုဲယိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် ဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူးဖိုင်လ်ုဖး မွာဲဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူး လ်ုဆ်ုၜး အူးယှောဝ့်သ်ုဝါ် ဍေနိုဝ် ဆ်ုအူးလ်ုမိင်လှ်။ ခိုဲယိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် ဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူးဖိုင်လ်ုဖး ကၠောဟ်ဏ်ှၯံင် မွာဲဝေ့ဍး ထ်ုယဝ်ႋပြာထာ့ ဆ်ုသှ်ေယာ့အးထုက် လ်ုမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ အေဍးလင်ခိုဲၯင်ဏှ် မွာဲဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီး အ်ုဆိုဒ်ဏာင်း ဆ်ုသှ်ေယာ့ကိုဝ်ၯာဍေလ်ှ။ ခိုဲဏ်ှဍဝ် (၁)ခိုဲဓံင့်၊ (၂)ခိုဲစေဝ်၊ (၃)ခိုဲထံင်ႋ၊ (၄)ခိုဲက်ုဆင့်မဲ၊ (၅)ခိုဲပၞာႋနုံ၊ (၆)ခိုဲၜှ်ေနုံ၊ (၇)ခိုဲသိင်း၊ (၈)ခိုဲဝး၊ (၉)ခိုဲဆ်ုနိုင့်(ဝဝ်ၜိင်း)နုံ၊ (၁၀)ခိုဲဆ်ုၜင်နုံ၊ (၁၁)ခိုဲထောဟ်ကိုဝ်နောတ်၊ သယ်အှ်ဝေ့ (၁၁)မိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ လာႋဏင့်ၜိုဝ် ခိုဲယိုဝ် ဆ်ုတာင်ဍေ ပၞာႋနုံယိုဝ် မွာဲဝေ့အးဏှ် ဆ်ုသှ်ေယာ့အးထုက်လှ်။ ခိုဲယိုဝ် အ်ုထဝ့်သိုင့်စောဝ်အ်ှ၊ ဏီ့စောဝ်အှ်၊ လ်ုထာ့အှ် အ်ုဖိုဟ်အ်ုထဝ့်အှ်ဝေ့ အးမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ ခိုဲဏီ့စောဝ်ၜၠဲဏ်ှ ဆ်ုတာင်အးထုက်လှ်။ ပၞာႋနုံမွာဲအ်ုၯေဝ်၊ ဆ်ုၜင်နုံ မွာဲအ်ုၯေဝ် မာထေံခွိက်အ်ုခင်းထာ် ဍေအ်ုခီ့ထိုဝ်ၯံင် ထံင်အ်ုကၠာဏ်ှ မာဖၠံင့်ဝေ့အ်ုဖိုင်…
-
ကိုဝ်ဏီၯးၯဝ် ဆ်ုခၠါင်ဖၠုံး လ်ုဖး (၂)
ဖာ/ဖာထ်ုယာ >> ခိုင့်မိုင်း (ခန့်မှန်းသည်) ဖာ/ဖာလောဟ်သာ/ဖာထဝယ်သာ >> ချိင်ႋလောဟ်သာ/ချိင်ႋထသာ (ချိန်းသည်/ချိန်းဆိုသည်/ချိန်းထားသည်) ပဝ်ႋ >> ဖာ (ဖတ်သည်) ကာၜါ်/ခါႋၜါ် >> ပိက် (ပိတ်သည်) ခၠုက်ၜါ် >> အုက်ၜါ် (အုပ်/ဖုံးအုပ်သည်) ပၠဝ်ထင်းဖှ်ေ >> မျင်းဖှ်ေ (မြှောက်ပင့်ပေး) အဲဆ်ုပၠဝ်ထင်း >> မျင်းကျိက် (အမြှောက်ကြိုက်) ဖ်ုယိက် >> (အပြစ်တင်သည်) မုက်ဆိုင့်လောဟ်သာ >> ခေန့်လောဟ်သာ (ခင်မင်သည်) ဍုဂ်ဒျာ >> (ရင်းနှီးသည်) ကံင်ယာႋ >> သက်သာ့ (သက်သာသည်-ရောဂါဝေဒနာ) ဆ်ုဆာ့ကံင်ယာႋကံင်ၜါ အှ်ၜှ်အှ်ယဝ့် >> သက်သာ့ (သက်သောင့်သက်သာရှိသည်) ပါတ်ုကၠာင်/ပါက်ုလဝ် >> ဟိုင်ဆင့် (ဟန်ဆောင်သည်) ပါဍောဟ် >> ထေန့်ဍောဟ် (အထင်ကြီး)…
-
ဖူ့ထောဝ်မဲဖာႋ
လ်ုအ်ုဝီႋဍးအိုဝ် ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋ တါ်ခေါဟ်လ်ုယာ့ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်လ်ုဆုက်ၮှ် ယှူးယှူးၜါၜါအှ်သီးဝေ့ဍး လ်ုခင်းထါ်လလ်ုခဝ့်အိုဝ်လှ်။ ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋယိုဝ် အ်ုၯာင်ႋဆံင်းၜျာဆံင်းၯံင် ထံင်အ်ုသီးၰီးၰုဂ်ဆ်ုလင်ႋဍာအိုဝ်ၮှ် ခေဝ့်၊ ထောဝ်မိင်လ်ုဖး ၯယ့်ၜုင်းဝေ့ၮင်ဍူအေး။ အှ်လ်ုၮီ ဍေဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋ အ်ုၯာင်ႋဆံင်းၜျာဆံင်းအ်ုကျံင်ၮှ် လ်ုသီးယာ့ၜး ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်လ်ုဍူ ၯယ်နုက်လင်မာၯာၯံင်ဝေ့ လ်ုဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋ အ်ုဖေါဟ်လီသီး သုင်းလင်ထံင်းလင်ထ ဆ်ုထါ်ဆ်ုၜံင်ကၠာလ်ုဖးၮှ်လှ်။ ဖေါဟ်လီသီးလ်ုဖး ၯယ့်လ်ုဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋအှ်ၯံင် “ဟေးဖူ့ ဟေးဖူ့´´လင်ဟ်ုသာမဲ ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်လ်ုဍူ ၯယ့်မာၯာၯံင်ဝေ့ ပ်ုကၠောဝ်ပ်ုယှောတ်ယုဂ် အင်းသံင်းဖှ်ေလာႋ ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်ၮင်ထီးၯဟ်၊ လဝ်ၯိုင့်ၜးသီးဝေ့လှ်။ ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋခဝ်ဍဝ် ဟှေဝ်ယုဂ် ၮှ်လဝ်ဝေ့ၯံင် လေဝ်ဝေ့လ်ုထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်အှ်လင်ႋဍာအိုဝ်လှ်။ ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်ၮှ် ဍးဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋလ်ုၜၠင် သာၯယ့်ထင်းဆ်ု စွးစွးလေံၯံင် အိင်ထင်းအ်ုမဲခွါင်ၮှ် ၜှ်ေဝေ့ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋလှ်။ လာၮင့်သီး ဖဝ်ႋထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်လ်ုခၠုဂ်ၜှ်ေဍာ်အ်ုခါ့ ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋခဝ့် လ်ုသုံႋ(မာ)ဝေ့စူးဖံင်းခင်းလာင်ၮင်မိင် မာသီ့ခွိက်ဝေ့ ထောဝ်မိင်ဍေအ်ုစူးဍူးခီ့ၮှ်လှ်။ ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်သီ့လ်ုၜၠင် ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋၮှ် အင်းမာႋၮေဝ်ႋဝေ့က်ုယာဲထောဝ်မဲ ထုဲႋၮှ်လှ်။ ထံင်ၮှ် ထောဝ်မဲထုဲႋၮှ်အိုဝ် တါင်ၮေဝ်ႋဝေ့သီးခုဲ့ခေါဟ်ဖောဟ်လ်ုၜိင်းၯံင်…
-
ဆ်ုခၠာင် ဍိုဝ်ခၠုံ့ထိုင့်ၰးသာ လ်ုဖး (၂)
ခေါဝ်ႋ <> ခၠိင်း လိုင် <> ယှူး/ယှူးခၠိင်း ၰာ <> ကျုင်း ၰိက် <> ခၠင့် (ကျပ် <> ချောင်) ၰိက်ပၞိက် <> ခၠင့်ပယ်ပဝ် (တင်းကျပ် <> ချောင်ချိ) ၰယ်ၰယ် <> ဖၠဲဖၠဲ က်ုထူ့ငးငဝ် <>ဖၠဲယှာ့/ထေဝ်ႋယှာ့ ၰိုင့် <> ၰုဲ့ ၰိုင့်ဆိက် <> ၰုဲ့လကာင်း ထ်ုယဝ်ႋ/ယဴတဝ် <> ဏာတ်ုခၠုဂ်/ညးအေံဖီး သှ်ေၜး/မာသှ်ေမာၜး <> ဏာတ်ုခၠုဂ် တွာန့်ခေါဟ်ထင်း/ထိုဝ် <> တွာန့်ခါင့်လင် ဆောဝ့် <> ဖၠာ်/တ်ုကျုဲႋ ဖၠဲ <> အုဲ သာကုဲ <> သာလောဟ် ထီသိုဝ်/ၯိုဝ်ဖင်း <> သၞာ ဆိုင့် <>…
-
အင်းၜူးသင့်ခေါဟ်
ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီးယိုဝ် မာဆိက်မာဏာၯံင် ၜူးသင့်ထံင်ထင်း လ်ုၜူးဖင့်ဖိုင်စာ်ၜိုင် လ်ုဏိင်းလ်ုၜၠင် ကိုဝ်ဏိင်းဍေ မာပ္တံင်ဝေ့ဆ်ုၜုံး အင်းၜူးသင့်ခေါဟ်ဏ်ှလှ်၊ အင်းလင်ၜူးသင့်ခေါဟ်ယိုဝ် လ်ုတ်ုဝါန့် ဍေလ်ုတ်ုဝါန့် လ်ုစံင်းဍေလ်ုစံင်း ၜးဍံင်လောဟ်သာအေး၊ လ်ုဏင်ဏ်ှ လ်ုၜူးၯံင် လာလိင်ယောတ်ထင်းဏ််ှ အင်းလင်ၜူးသင့်ခေါဟ်လှ်၊ လ်ုဏင်ဏ်ှဍဝ် ထာင့်ခုက်ဖောဟ်ယောတ်ထင်းဏ်ှ အင်းလင်ဝေ့ ၜူးသင့်ခေါဟ်လှ်။ အင်းလင်ၜူးသင့်ခေါဟ်ဖဝ်ႋစာ်စိုဝ် ဆုင်း၊ ခၠိင်းဆူ့၊ ဖိုင်ၯုက်လ်ုဖးဏ်ှ ဍောဟ်ထောတ်ဝေ့ ဍေနောက်ဝှ ကိုဝ်စူးလာၯံင် ခါင်ႋဝေ့ဍေထောဟ်ကာင်ကောဝ်ႋယောတ်ဏ်ှ သိုင့်ဝင့်ဏ်ှလှ်၊ အင်းလူ့လင်ၯံင်ဝယ် ၜူးသင့်အာင်သင့်ဏ်ှဍဝ် ၯုက်ဝေ့အင်းဆူသာ့ဝေ့လ်ှ။ အာင်သာဏ်ှ ၜံင်းဝေ့မေဝ်အာင်ထံင် အင်းဆူ့ဏေဝ်ႋမေဝ်သေဝ် တာင်ဏေဝ်ႋမေဝ်အာင်ဍူးလှ်၊ ၜူးသင့်ဏှ် အင်းဖံင့်ထင်းဝေ့မေဝ်ၯံင် သိုင့်”ၯူးထီႋ”ဍေခၠေါဟ်ဟ်လ်ုမွာဲၜး သိုင့်”ၯူးထီႋ”ဍေဍေဟ်ဏ်ှ အင်းဖံင့်ဏေဝ်ႋဝေ့ၯံင် လၟံင်ႋဏေဝ်ႋသုင်းကေဝ်သာယှာႋ ဍုဂ်အင်းပ်ုကျာၯံင် ဆောတ်ၜုံးထာင်ဝေ့ ၯိင်းဆာႋဏ်ှလှ်။ ၜးအင်းဖံင်သိုင့် ၯူးထီႋ၊ဍေခၠေါဟ်၊ဍေဍေဟ်ဏ်ှ မွာဲၜးဏ်ှလဲ။? ဆ်ုလ်ု”ၯူးသီးယိုဝ် ဆ်ုယဝ်ခါ့ ဟ်ုဍးအ်ုလးဏင်ႋၜိင်းအေး၊ လာႋဏင့်သီး ဆ်ုဆိုင်လင်လ်ုၜၠင် “ၯူးမဲထင်းထာင်ကိုဝ်ဏိင်းဍေလှ်၊…
-
အ်ုရဴ/အ်ုရဴသာ့ လ်ုဖး
ဆိုင့် = ချိုသော = sweet မိုဝ်ဆာင်းမိုဝ်ဆာင်း/ဆာင်းဖဝ်ႋယဝ့် = ချဉ်စုတ်စုတ်ဖြစ်သော = tart ဆာင်း = ချဉ်သော = sour ဆာင်းကၠင်းမေံ = ချဉ်စူးသော = sharp ၯင့် = ငန်သော = salty ၜၠာ = ဖွယ်သော = bland ၜၠာဆွာ/ဆေံ = အရသာမရှိသော/ပေါ့ရွှတ်ရွှတ်ဖြစ်သော = insipid ကာ် = ဖန်သော = acrid/astringent ခး = ခါးသော = bitter ၯဲ = စပ်သော = spicy/hot အုဲး = အရသာရှိသော = tasty/delicious/yummy/savour…
-
လာဆီ့ၮီ့ၜိင်း တုံႋထာခေါဟ်
ပ်ုဖၠုံဖောဟ်… ဆ်ုၰီ့ဖောဟ် ထံင်ယုဂ်လ်ုၮီယိုဝ်… ဖူႋဍေဝဲါ ပ်ုၯယ့်ထံင်ဖဝ်ႋ ၜိုဝ်ၮာင်းယိုဝ် ထုဂ်လ်ုဝါ်ထာခေါဟ် ထာခၠာင် လ်ုၮိင်းယိုဝ်… ဟှေး ဖီဖူ့လ်ုယာ့ ကေဝ်ဏာင်း ထဟှံင်… လာဆီ့ဏီ့ဘိင်း အ်ုဟှာင်စံင်း မွာဲလင်ဖၠိုဝ်းဝယ် ပ်ုဖၠုံဍေယှင် အ်ုကျံင်းဖၠံင်… ၁။ ထါင့်ခုက်ဖောဟ်လာ ဆင်ခူးလင်ခၠိင်း… မာဆိက်မာၮာ ၯံင်လုက်ဆိင့်… နာသတ်ဖုသျှ ဖာန်စာစိင်း… ဆင်ဖဝ့်ဖာထင်းနိုင့်မိုင့်ခၠိုင်း…ဖၠုံၮိင်းထင်းသင့် အူးဍေၯိင်… ၰူးထီႋဍေခၠောဟ်အင်းဖံင့်ဍိင် ဖၠုံအင်းဖံင့်ဍိင်၊ ဖၠုံအင်းၮိင်းသင့်မုက်ယူႋယိင်…။ ၂။ ထာင်ခုက်ဖါဍောဟ် အေထံင်ထာင်ဍဝ်… မာဃနာသတ် (ယောဝ်ႋစိုဝ်ဖၠဟ်)² ဖဝ့်တ်ုကဝ်ဖဝ့်ဍးစိုဝ်ဝဝ်… သုင်းဆီ့ဖောတ်ထံင် အေသၟဝ့်… လုံႋသးလုံႋခက်အးမာႋလဝ့် လေဝ်အင်းထုင့်လာႋ ကြုက်သၞဝ့်….ထီဍေသိုဝ် သုဂ်မာႋယှဝ်ယှဝ်… ဖၠုံဖေါဟ်သီးဟေး ထောဟ်ဖောဟ်မောဝ်ႋဃွှိင် ယူႋမာႋလဝ့်… ၃။ ဆ်ုခေါဝ်ႋစွးဍဝ် ထံင်လာသိုင့်… သိင်းလးမိင့်လင်ခေါဟ်လံင်ထိုင့်… ဖဝ့်ဍီးခၠီး ဖာထင်းနိုင်မိုင့်….ဥတ္တရာသတ်ၮှ်လဝ်ၯိုင့်… အင်းဖံင့်ဆီ့ဖေါဟ်သိုဝ်ၜးနိုင်… (ယာသုဂ်ၰာင့်ၰင့်)² လ်ုလုက်လိုင် သုင်းထင်းၯိင်းၰင့်…
-
ကိုဝ်ဏီၯးၯဝ် ဆ်ုခၠါင်ဖၠုံးလ်ုဖး
ကိုဝ်ဏီၯးၯဝ် ပ်ုလဝ်ပ်ုခၠါင်ယူ့ယာႋ ဆ်ုခၠါင်ဖၠုံးလ်ုဖးဖိုင် ပ်ုခၠါင်ယူ့ယာႋလင်ၯးသာ ဍေ ပ်ုယင်ဆ်ုခၠါင်ဖၠုံး သယ်လ်ုဖးသီး အှ်အးမာႋဆေဝ်ႋလှ်။ မ်ုၜးမွာဲ ပ်ုအှ်ဍိင်အှ်ကၠဟ်ၯံင် ပ်ုခၠါင်ယူ့ယာႋဝေ့ ပ်ုယင်ဆ်ုခၠါင်အး အ်ုခေါဟ်ကျံင် ဏှ်မင်ႋယုဂ်။ ဆ်ုခၠါင်ဖၠုံးသယ်လ်ုဖးဏှ် မွာဲဝေ့ဍး- – ခၠိုဝ်ထင်း = တေန့်ထင်း (တင်သည်) ခၠိုဝ်လင် = ချလင် (ချသည်) ထုင်ႋ = ခင့်/ခင့်စာႋ (ခံ/ခံစား သည်) ဍိုဝ် = ခင့် (ခံသည်-မိုးရေကိုခံသည်) ဍိုဝ်ဏေဝ်ႋဆ်ုဆိုင်ထီ့ တုင်ႋ/တုင်ႋဏေဝ်ႋ/တုင်ႋလံင်/တုင်ႋဍိုဝ်= လက်ခင့် (လက်ခံသည်) ကျိုင်ကျိုင် = စီးစီး (စစ်စစ်) လင်တ်ုမေင့်အေး = တူဆင်ႋအေး (မထူးဆန်းဘူး) လင်ဆင့် = ကွာ့ (ကွာခြား/ခြားနားသည်) ၯာ/ၯာအှ် = ပျံင်ႋ/ပျံင်ႋအှ် (ပြောင်းရွှေ့သည်/နေရာပြောင်းရွှေ့သည်) ရုဲႋ…