Category: ဖၠုံလိက်ပဝ်ႋ
-
ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်ဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူး ကၠောဟ်
ကောဝ်ကြင်ခေါဟ်ဍာယိုဝ် ဟ်ုမၞီဟ်အ်ုဆိုဒ်ဖောဟ်လ်ုဖး အှ်ဝေ့ဍး ဍေအ်ုသီး ဆ်ုၰီ့ဆ်ုလာလာ ထာခေါဟ်ထာဖိုင်၊ ဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူးၮှ်ထၟာႋလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး လ်ုဖးဍဝ် ထာခေါဟ်ထာဖိုင် ဆ်ုၰီ့ဆ်ုလာ ဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး အှ်ဝေ့ဍးအးမိင်ကၠာဖိုင်အိုဝ်ဏ်ှ ၜးဖေါတ်ဍေစူးဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး၊ ၜးဍိင်ဍေစူးဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး၊ ၜးအူးဍေနိုဝ်ဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး မွာဲဝေ့ဍး အှ်သိုင့်မိင်ယိုဝ်ဏ်ှလှ်။ ကၠောဟ်ယိုဝ်ၮှ် ပ္တံင်ထင်းဏေဝ်ႋ လ်ုထၠိင့်ခွိက်အ်ုဏိင်း( ၃၀၀၀ )ၜၠဲခါ့ဍးအိုဝ်ၯံင် မွာဲဝေ့ဍး ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး ပါဍောဟ်ထ်ုယဝ်ႋပြာထာ့ထုက် ဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး လ်ုမိင်ဏ်ှတာႋ အ်ှကှ်ေထင်းမိင်သီးဝေ့ဍး ဍေအ်ုဆိုဒ်ဖေါဟ်အ်ုဏာင်း လ်ုမိင် ဏ်ှဆေဝ်ႋလှ်။ အေဍးလင် ကၠောဟ်ၯင်စာ်ၜိုဝ် မွာဲဝေ့ဍး ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး အ်ုဏာင်းဏ်ှ ဆ်ုသှ်ေယာ့ၰိင်င်ထီ့ခါန်ႋ ကောဝ်ကြင်ၯံင် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးလ်ုဖးဍဝ် သုင်းၰုဲ့သာယဝ့် မုက်သုင်းမုက်သာ အှ်ဝေ့ဍးကိုဝ်ၯာဍေဏ်ှလှ်။ ကၠောဟ်ဏ်ှဍဝ် ကၠောဟ်ပြေ, ကၠောဟ်ၯေဝ်, ဍေကၠောဟ်လိုဲ့ကၠောဟ်ထံင်ႋ အှ်ဝေ့ဍးသိုင့်မိင်ဏ်ှတာႋ ၜိုဝ်ဏာင်းယိုဝ် ဟ်ုဍးၜး ကၠောဟ်လ်ုဖးၮှ်ၯး မွာဲဝေ့ဍး ကၠောဟ်လိုဲ့ကၠောဟ်ထံင်ႋ လ်ုမိင်ၮှ်လှ်။ ကၠောဟ်လိုဲ့ကၠောဟ်ထံင်ႋယိုဝ်…
-
ဆြာ့အးကဲထင်းနောတ်ဝှး
လ်ုအ်ုဝီႋဍးအိုဝ် တ်ုဝါန့်အှ်လ်ုဖၠုံးအ်ုဖိုင်ၮှ် ဆ်ုဖူ့ယှာႋအှ်ဝေ့လ်ုၯာ အ်ုမိင်”မွာဲဝေ့မာန်စေဝ်ဖဝ့်”ၮှ်လှ်။ အှ်လ်ုၮီ အ်ုဝေ့လေဝ်ခုက်ၮေဝ်ႋ သိင်းဖာဍောဟ်လ်ုထုင်းၯံင် ဆံင့်မံင်းဝေ့ မ်ုတာင်ၮေဝ်ႋခၠီ့ၮင်ဖၠုံးဆေဝ်ႋလှ်။ အ်ုၮင့်ဆာႋၮှ် တာင်ခၠီ့လ်ုသှ်ေၜးလာၮင့်သီး အ်ုဝေ့ကိုဝ်ၮေဝ်ႋ ဆြာ့ၮင်ႋၯာအေး။ မာန်စေဝ်ဖဝ့်”ၮှ် တာင်ဝေ့ခၠီ့လ်ုဖိုင်ၮာင်ၮှ်တာႋ ပ်ုယှာႋလာင်ႋလံင်လ်ုဖိုင်သာၮှ်လ်ုဖး ၯယ့်လ်ုၯာလဝ်လောဟ်ဖှ်ေလ်ုမိင် ၊ ၯယ့်လ်ုၯာလဝ်လောဟ်ဖှ်ေလ်ုမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ ပ်ုယှာႋအးၯာ ၯယ့်လဝ်လောဟ်ဖှ်ေအ်ု အးမိင်အ်ုခေါဟ်စံင် သိင်းဖာဍောဟ်လ်ုထုင်းၮှ် ၯာၯံင်ဝေ့တာႋ ကဲထင်းခၠီ့သှ်ေလိုင်အေးလှ်။ ထံင်ၮှ်ၯံင် အ်ုဝေ့စှ်ဆံင့်မံင်းယောဝ်ႋအ်ုသာ ခၠီ့ယိုဝ်အေလ်ုကဲထင်းၜးလာၮင့်သီး မိင်ဖၠာဲၮင်ၜိင်းၮှ် မ်ုကဲထင်းဝေ့ဍာ်လှ်။ စှ်ဆံင့်မံင်းလင်အ်ုသာၜေ့ၮှ်သိုဝ်ၯံင် ဖံင်းၮေဝ်ႋထာင်”အ်ုၰေံဍေအ်ုကွာ”ၮှ်တာႋ တာင်ထင်းထာင်ဝေ့ မိင်ဖၠာဲလ်ုၜိင်းၮှ်ဆေဝ်ႋလှ်။ ၜေ့သိုဝ် တာင်ခၠီ့ၮှ်သိုဝ်ဆေဝ်ႋ လ်ုခါင့်ယိုဝ်သီး ပ်ုယှာႋၯယ့်လဝ်လောဟ်အ်ုဍဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။ ပ်ုယှာႋအးၯာ ၯယ့်လဝ်လောဟ်အးမိင် အ်ုခေါဟ်စံင် အ်ုမိင်ဖၠာဲၮှ်သီး ၯာၯံင်ခွိက်ဝေ့ဍဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။ ထံင်ၮှ်လ်ုဖိုင့်တာ အ်ုဝေ့စှ်ဆံင့်မံင်းလင်ထာင်အ်ုသာ မိင်ဖၠာဲၮှ် အေလ်ုကဲထင်းၜးလာၮင့်သီး ယ်ုအေတာင်ဍး ယ်ုဝေ့ဍးလ်ုၯာ ၰယ်ၰယ်စာ်ၜိုဝ် နောတ်ဝှးၮင်ႋၜိင်းသီး မ်ုကဲထင်းဍာ်ဝေ့ဍာ်လှ်။ လ်ုခါင့်ယိုဝ် ပ်ုယှာႋၯယ့်လဝ်လောဟ်ဖှ်ေအ်ု လာၮင့်သီး…
-
ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်ဆ်ုအူးခိုဲ
ခိုဲယိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် ဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူးဖိုင်လ်ုဖး မွာဲဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူး လ်ုဆ်ုၜး အူးယှောဝ့်သ်ုဝါ် ဍေနိုဝ် ဆ်ုအူးလ်ုမိင်လှ်။ ခိုဲယိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် ဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူးဖိုင်လ်ုဖး ကၠောဟ်ဏ်ှၯံင် မွာဲဝေ့ဍး ထ်ုယဝ်ႋပြာထာ့ ဆ်ုသှ်ေယာ့အးထုက် လ်ုမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ အေဍးလင်ခိုဲၯင်ဏှ် မွာဲဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီး အ်ုဆိုဒ်ဏာင်း ဆ်ုသှ်ေယာ့ကိုဝ်ၯာဍေလ်ှ။ ခိုဲဏ်ှဍဝ် (၁)ခိုဲဓံင့်၊ (၂)ခိုဲစေဝ်၊ (၃)ခိုဲထံင်ႋ၊ (၄)ခိုဲက်ုဆင့်မဲ၊ (၅)ခိုဲပၞာႋနုံ၊ (၆)ခိုဲၜှ်ေနုံ၊ (၇)ခိုဲသိင်း၊ (၈)ခိုဲဝး၊ (၉)ခိုဲဆ်ုနိုင့်(ဝဝ်ၜိင်း)နုံ၊ (၁၀)ခိုဲဆ်ုၜင်နုံ၊ (၁၁)ခိုဲထောဟ်ကိုဝ်နောတ်၊ သယ်အှ်ဝေ့ (၁၁)မိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ လာႋဏင့်ၜိုဝ် ခိုဲယိုဝ် ဆ်ုတာင်ဍေ ပၞာႋနုံယိုဝ် မွာဲဝေ့အးဏှ် ဆ်ုသှ်ေယာ့အးထုက်လှ်။ ခိုဲယိုဝ် အ်ုထဝ့်သိုင့်စောဝ်အ်ှ၊ ဏီ့စောဝ်အှ်၊ လ်ုထာ့အှ် အ်ုဖိုဟ်အ်ုထဝ့်အှ်ဝေ့ အးမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ ခိုဲဏီ့စောဝ်ၜၠဲဏ်ှ ဆ်ုတာင်အးထုက်လှ်။ ပၞာႋနုံမွာဲအ်ုၯေဝ်၊ ဆ်ုၜင်နုံ မွာဲအ်ုၯေဝ် မာထေံခွိက်အ်ုခင်းထာ် ဍေအ်ုခီ့ထိုဝ်ၯံင် ထံင်အ်ုကၠာဏ်ှ မာဖၠံင့်ဝေ့အ်ုဖိုင်…
-
ဖူ့ထောဝ်မဲဖာႋ
လ်ုအ်ုဝီႋဍးအိုဝ် ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋ တါ်ခေါဟ်လ်ုယာ့ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်လ်ုဆုက်ၮှ် ယှူးယှူးၜါၜါအှ်သီးဝေ့ဍး လ်ုခင်းထါ်လလ်ုခဝ့်အိုဝ်လှ်။ ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋယိုဝ် အ်ုၯာင်ႋဆံင်းၜျာဆံင်းၯံင် ထံင်အ်ုသီးၰီးၰုဂ်ဆ်ုလင်ႋဍာအိုဝ်ၮှ် ခေဝ့်၊ ထောဝ်မိင်လ်ုဖး ၯယ့်ၜုင်းဝေ့ၮင်ဍူအေး။ အှ်လ်ုၮီ ဍေဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋ အ်ုၯာင်ႋဆံင်းၜျာဆံင်းအ်ုကျံင်ၮှ် လ်ုသီးယာ့ၜး ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်လ်ုဍူ ၯယ်နုက်လင်မာၯာၯံင်ဝေ့ လ်ုဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋ အ်ုဖေါဟ်လီသီး သုင်းလင်ထံင်းလင်ထ ဆ်ုထါ်ဆ်ုၜံင်ကၠာလ်ုဖးၮှ်လှ်။ ဖေါဟ်လီသီးလ်ုဖး ၯယ့်လ်ုဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋအှ်ၯံင် “ဟေးဖူ့ ဟေးဖူ့´´လင်ဟ်ုသာမဲ ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်လ်ုဍူ ၯယ့်မာၯာၯံင်ဝေ့ ပ်ုကၠောဝ်ပ်ုယှောတ်ယုဂ် အင်းသံင်းဖှ်ေလာႋ ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်ၮင်ထီးၯဟ်၊ လဝ်ၯိုင့်ၜးသီးဝေ့လှ်။ ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋခဝ်ဍဝ် ဟှေဝ်ယုဂ် ၮှ်လဝ်ဝေ့ၯံင် လေဝ်ဝေ့လ်ုထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်အှ်လင်ႋဍာအိုဝ်လှ်။ ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်ၮှ် ဍးဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋလ်ုၜၠင် သာၯယ့်ထင်းဆ်ု စွးစွးလေံၯံင် အိင်ထင်းအ်ုမဲခွါင်ၮှ် ၜှ်ေဝေ့ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋလှ်။ လာၮင့်သီး ဖဝ်ႋထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်လ်ုခၠုဂ်ၜှ်ေဍာ်အ်ုခါ့ ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋခဝ့် လ်ုသုံႋ(မာ)ဝေ့စူးဖံင်းခင်းလာင်ၮင်မိင် မာသီ့ခွိက်ဝေ့ ထောဝ်မိင်ဍေအ်ုစူးဍူးခီ့ၮှ်လှ်။ ထောဝ်မိင်ဖါဍောဟ်သီ့လ်ုၜၠင် ဖူ့ထောဝ်မဲဖါႋၮှ် အင်းမာႋၮေဝ်ႋဝေ့က်ုယာဲထောဝ်မဲ ထုဲႋၮှ်လှ်။ ထံင်ၮှ် ထောဝ်မဲထုဲႋၮှ်အိုဝ် တါင်ၮေဝ်ႋဝေ့သီးခုဲ့ခေါဟ်ဖောဟ်လ်ုၜိင်းၯံင်…
-
အင်းၜူးသင့်ခေါဟ်
ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီးယိုဝ် မာဆိက်မာဏာၯံင် ၜူးသင့်ထံင်ထင်း လ်ုၜူးဖင့်ဖိုင်စာ်ၜိုင် လ်ုဏိင်းလ်ုၜၠင် ကိုဝ်ဏိင်းဍေ မာပ္တံင်ဝေ့ဆ်ုၜုံး အင်းၜူးသင့်ခေါဟ်ဏ်ှလှ်၊ အင်းလင်ၜူးသင့်ခေါဟ်ယိုဝ် လ်ုတ်ုဝါန့် ဍေလ်ုတ်ုဝါန့် လ်ုစံင်းဍေလ်ုစံင်း ၜးဍံင်လောဟ်သာအေး၊ လ်ုဏင်ဏ်ှ လ်ုၜူးၯံင် လာလိင်ယောတ်ထင်းဏ််ှ အင်းလင်ၜူးသင့်ခေါဟ်လှ်၊ လ်ုဏင်ဏ်ှဍဝ် ထာင့်ခုက်ဖောဟ်ယောတ်ထင်းဏ်ှ အင်းလင်ဝေ့ ၜူးသင့်ခေါဟ်လှ်။ အင်းလင်ၜူးသင့်ခေါဟ်ဖဝ်ႋစာ်စိုဝ် ဆုင်း၊ ခၠိင်းဆူ့၊ ဖိုင်ၯုက်လ်ုဖးဏ်ှ ဍောဟ်ထောတ်ဝေ့ ဍေနောက်ဝှ ကိုဝ်စူးလာၯံင် ခါင်ႋဝေ့ဍေထောဟ်ကာင်ကောဝ်ႋယောတ်ဏ်ှ သိုင့်ဝင့်ဏ်ှလှ်၊ အင်းလူ့လင်ၯံင်ဝယ် ၜူးသင့်အာင်သင့်ဏ်ှဍဝ် ၯုက်ဝေ့အင်းဆူသာ့ဝေ့လ်ှ။ အာင်သာဏ်ှ ၜံင်းဝေ့မေဝ်အာင်ထံင် အင်းဆူ့ဏေဝ်ႋမေဝ်သေဝ် တာင်ဏေဝ်ႋမေဝ်အာင်ဍူးလှ်၊ ၜူးသင့်ဏှ် အင်းဖံင့်ထင်းဝေ့မေဝ်ၯံင် သိုင့်”ၯူးထီႋ”ဍေခၠေါဟ်ဟ်လ်ုမွာဲၜး သိုင့်”ၯူးထီႋ”ဍေဍေဟ်ဏ်ှ အင်းဖံင့်ဏေဝ်ႋဝေ့ၯံင် လၟံင်ႋဏေဝ်ႋသုင်းကေဝ်သာယှာႋ ဍုဂ်အင်းပ်ုကျာၯံင် ဆောတ်ၜုံးထာင်ဝေ့ ၯိင်းဆာႋဏ်ှလှ်။ ၜးအင်းဖံင်သိုင့် ၯူးထီႋ၊ဍေခၠေါဟ်၊ဍေဍေဟ်ဏ်ှ မွာဲၜးဏ်ှလဲ။? ဆ်ုလ်ု”ၯူးသီးယိုဝ် ဆ်ုယဝ်ခါ့ ဟ်ုဍးအ်ုလးဏင်ႋၜိင်းအေး၊ လာႋဏင့်သီး ဆ်ုဆိုင်လင်လ်ုၜၠင် “ၯူးမဲထင်းထာင်ကိုဝ်ဏိင်းဍေလှ်၊…
-
ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်အ်ုလေင်ႋ
ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်အ်ုလေင်ႋယ်ိုဝ် လ်ုၮိင်းသာထါ်(၁၉၃၆)ၮိင်းထင်းၜါခါ့ ဍးအိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ် ဝီႋကုံကၟဝ့်ခြိုင့် ဟ်ုကိုဝ်“ဒှ်က်ုလိုဒ်´´ကုံရွာဲဖါဍောဟ်သီးဝေ့ ဆ်ုအှ်ကံင်း အှ်ကှ်ေၯုင်ႋခိုင့်အ်ုတိုင်သိုဝ် အှ်လ်ုဟ်ုဍောဟ် ထိုင့်ဖိုင် ပ်ုဆိုဒ်ဖေါဟ် ဟ်ုဍောဟ်ဟ်ုမူႋလ်ုဖးၮှ် အင်းက်ိင်ထင်းသီးဝေ့ ဆ်ုပၠယ်တဝ် လ်ု(ဍုဂ်တိုင်ၜမဝ်)ဆ်ုပိုင်ကြိုင် အှ်အိုဝ်ၮှ်လှ်။ အင်းကိင်ထင်းသီးဝေ့ဍးၮှ်ၯး မွာဲဝေ့—- ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်“ၮိင်းထင်းသင့်မူႋၮီ´´(ဖၠုံဆိုဒ်မူႋၮီ) ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်ထာခေါဟ်“ဍေဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်အ်ုလေင်ႋ´´သယ်သီးၮှ်လှ်။ အင်းကိင်ထင်းၮေဝ်ႋ ဆ်ုပၠယ်တဝ်ၯံင်လ်ုၜၠင် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်ဝီႋကုံကၟဝ့်ခြိုင့်ဖါဍောဟ် ဍေဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်အ်ုခေါဟ်လေင်ႋသယ်မဝ့်မှ် အင်းကိင်လင်ၮေဝ်ႋသီးဝေ့ ဆူ့ကေဝ် အင်းတါင်ထၯံင် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ် “အ်ုလေင်ႋ´´ အ်ုဍံင်လ်ုဖး လ်ုပ်ုဆိုဒ်ဖေါဟ် ဂမၠိုင်ႋကၠာအိုဝ်ၮှ်လှ်။ ထံင်ၮှ်လ်ုၜၠင် ၜေဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်ကုံရွာဲဖါဍောဟ် အင်းကိင်အင်းယာ့ထင်း အ်ုတိုင်ၮှ်သိုဝ် အှ်ပ်ုထီ့ခါန်ႋဖိုင် ၰိင်ၰိင်လေံ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်ဂမၠိုင်ႋလ်ုဖး သုံ့စ်ိုဝ်ထင်းဖှ်ေသီးဝေ့ “အ်ုလေင်ႋ´´အ်ုဍံင် အ်ုၜိင်းလ်ုယာၜၠဲၮှ် ထံင်ဝေ့လ်ုဖၠုံဆ်ိုဒ်ဖေါဟ် ကုံရွာဲဖါဍောဟ်အှ်အိုဝ် လုက်ခၠါၮှ်လှ်။ ကုံရွာဲဖါဍောဟ်ၮှ်ဍဝ် ဆာမွာဲၯယ်ထံင်“အ်ုလေင်ႋ´´အ်ုဍံင် အ်ုၜိင်းလ်ုယာၜၠဲဖိုင်အိုဝ်ၮှ် လ်ုယာ့ထုက်ရုဲႋတါ်ၮေဝ်ႋဝီႋဝေ့ဍး လ်ုဆီ့ၮီ့ၜိင်းၮှ် ဆေဝ်ႋလှ်။ ထံင်ၮှ်လ်ုဆင့် လ်ုဆီ့ၮီ့ၜိင်းကၠာၮှ် ရုဲႋတါ်ၮေဝ်ႋထါင်ဝေ့ လ်ုအ်ုၜးသာထုက်…
-
ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်ဆ်ုအင်းဃှယ်
ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီး အှ်မံင်ဂိုဝ်လီးယး ခေါဟ်လံင်ဆ်ုထင်းထင့်ၯံင် သုဂ်လင်ထာင်သာ ခေါဟ်လံင်ခင်းထာ် ကောဝ်ၜီပြင်ပ္တီဏာင်ၯံင်ဏှ် ပ္တံင်ဍုံတ်ုဝါန့် အှ်ဍိင်ဍေ တ်ုရုဂ်ဆိုဒ်ဖောဟ်သယ် လ်ုဖးဏ်ှလှ်။ တ်ုရုဂ်ဆိုဒ်ဖောဟ်သယ် ၜေပါဍောဟ်ယုဂ်ယာန်းမောဝ်ႋဖာႋသီ့ထၠိင့်မောဝ်ႋဖာႋဝိ(ဝီး)လာဏှ်သီး ယုက်ဂုဏ်က်ုလိုဝ် ပူဇဴက်ုလိုဝ်ဍုဂ်အင်းပ်ုကျာဝေ့သိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်လ်ုဖးသီး ပါဍောဟ်ယုဂ်ယာန်းမောဝ်ႋဖာႋ သုဂ်အင်းသုဂ်အဝ် လ်ုဆိုဝ်တာၯံင် သီ့ထၠိုင့်ထာင် ကဲဖၠူႋဖောဟ်ၰိုင်ဖောဟ် မောဝ်ႋဖာႋဝိ(ဝီး)လာဏ်ှသီး လ်ုဏိင်းလ်ုၜၠင် ပူဇဴက်ုလိုဝ် ဍုဂ်အင်းပ်ုကျာ ယုက်ဂုဏ်က်ုလိုဝ် ကိုဝ်ဏိင်းဍေ လ်ုဏိင်းလ်ုၜၠင်ဏ်ှလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီး သုဂ်လင်သာ မံင်ဂိုဝ်လီးယး ခေါဟ်လံင်ခင်းထာ် ကောဝ်ၜီပြင်ပ္တီဏာင်ၯံင် ပ္တံင်ဍုံတ်ုဝါန့် အှ်ပြာထင်းဝေ့ အးစံင်းအးဖာဏ်ှလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီး ဖောဟ်မူးဖောဟ်ခွါ့လ်ုဖး ထင်းယှာႋဏေဝ်ႋဖောဟ်ဏေဝ်ႋမာ့ ထာင်အှ်ပျုဂ်မာ့ လင်ဖာယာင်ထင်းဝေ့ဍးလှ်။ အှ်ယာင်ဏှ် လ်ုဏိင်းလ်ုၜၠင်သီး ၯယ့်ထာင်ထံင်မောဝ်ႋဖာႋၯိင်းယဝ့်လိုင်အေးလှ်။ ယာင်ထင်းဍေမောဝ်ႋဖာႋ ဆိင်းပြာက်ုလာင့်ၰယ်ထင်းဝေ့ဍးလှ်။ ဆ်ုလ်ုဖောဟ်သီးယိုဝ် ခွိက်ယှိုဝ်ထဝ်ႋမောဝ်ႋဖာႋသာထုက်လာႋဏင့်သီး မောဝ်ႋဍေဖာႋဏှ် ခွိက်ယှိုဝ်ဖောဟ် သာထုက်အေးလှ်၊ ဏင်းထင်းၜးဖောဟ် မ်ုဍးၜးသာဖောဟ်မေံဏာ့ ကိုဝ်ဏီဍေလှ်။ မောဝ်ႋဖာႋဏ်ှဍဝ် လ်ုဏိင်းလ်ုၜၠင်…
-
ဆ်ုဍူးဆ်ုၰုဲႋ
ဆ်ုဍူးဆ်ုၰုဲႋ ဟ်ုမၞီဟ်ဍုံလုက်ကောဝ်ကြင် ဆ်ုၰီ့လာဍုဂ်ပါင်လ်ုဖး ဆ်ုဍူးၮှ်အှ်ဝေ့ထၟာႋလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးဆေဝ်ႋ အ်ုဆိုဒ်ၜေ့မ်ုၯုင်ႋခိုင့်သိုဝ် ၜေမ်ုဆိင့်ပြင်သိုဝ်ၮှ် အှ်ကှ်ေလဴ အင်းတာင်လင်ဝယ်ဝေ့ဆ်ုဍူးၮှ်လှ်။ လ်ုၯာဍေလ်ုၯာ လ်ုၯိင်းဍေလ်ုၯိင်း ၜးပါဍောဟ်ယုဂ်ယာန်ႋဒ္ဂေဟ်ၮှ် အှ်ကှ်ေဝယ်ဝေ့ၯံင် လင်ၜးၜးဍူးပွယ်ဒ္ဂေဟ်ၮှ်အိုဝ် အေလ်ုဍူးပွယ်မာထၠိုင့်ၜးၮှ်တာႋ ၜးအင်းယာ့ထါင်၊ၜးက်ုလိုဝ်ထါင် ၜးဖှ်ေလင့်ထါင်ဆ်ုပူဇဴၮှ် ကိုဝ်ဝေ့ဍး ဍေဆ်ုၰုဲႋၮှ်လှ်။ ဆ်ုဍူးအှ်ဆ်ုၰုဲႋအှ်ဝေ့ အ်ုခေါဟ်ကျံင် ထၠိုင့်တ်ုဖၠးအေသှ်ေ မာၯေဝ်မာၜးထါင် ၜးအှ်ဝေ့ဆေဝ်ႋလှ်။ ဆ်ုဍူးလ်ုဖးၮှ်ၯး—— ဆ်ုၰာၰံင်ၯိင်းဖိုင် ယုဲးၜးနိုဝ်အေး၊ ဍယ်လင်ၜးစူးအေး၊ အေလေဝ်ထင်းၯိင်းဖိုင် ၜးထင်းလ်ုၰင့်လံင်ၮှ်လှ်။ ထင်းပ်ုလုက်ၜး ၯိင်းထုင်းလံင်အေး၊ စာင်းလင်ထါင်ခိုဝ်းဍဝ် ၜးစာင်းလင် လ်ုၯယ့်ထင်းဝယ် ၰင့်ၮှ်လှ်။ ၯိင်းဖိုင်ၮှ် ဖၠုံၰာႋၰံင်သယ် ၯင်းၜးအေး၊ သုင်းထင်းသာၯာင့်ၜး ဆ်ုအေး၊ အာင်းလောတ်သာၜး ဆ်ုအေး၊ အေထင်းဆ်ုၯိင်းဖိုင် ဍင်းၜးၯိင်းထုင်းအေး၊ ဆ်ုသုဂ်ဆ်ုမးအှ်၊ ဖောဟ်မာ့အှ်လ်ုဖး တာင်ၯေဝ်ဆ်ုလ်ုၯံင်ဍာ်ၜး စာင်းထင်းၜးဆ်ုၯိင်းဖိုင်အေး၊ လ်ုၮင်ၮင်ၯိင်းဖိုင်ၮှ် ဆောတ်ထင်းၜးသာ်အေး၊ လာင်းယှောဝ့်ၜးကျုင်ႋၜး ၯိင်းထုင်းအေး၊ ယှောဝ့်ၜးထောတ်တိုင်အေး၊ ဖူ့လင့်ၜး…
-
ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်ထာ်ၜံင်
ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးယိုဝ် လ်ုခေါဟ်လံင်ဆင်၊ မူႋထင်းခင့် “ပါမီးယး” ဆ်ုထင်းထင့် မိင်လကၠာ ကဲထင်းဏေဝ်ႋဝေ့ အ်ုထါ်ၜံင်ဏ်ှလှ်။ “ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ” ဒှ်ထင်းထါင်ဏ်ှ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး သုဂ်လင်သာ လ်ုဆ်ုဍာဖိုင်ဏ်ှ ပ္တံင်ၯိင်းၰင့် ဖေံအင်းၰီး ဖေံအင်းၰုဂ် အ်ှဝေ့ဍးလ်ှ။ အ်ုဏိင်းယိက်ထင်း “ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ”လ်ုဖး ဆ်ုခေါဝ်ႋစွး ပ္တီလ်ုဖုက်ၯယ့်တိုဒ် ၜါ်ခွိက်ဝေ့ ဍုံတ်ုဝါန့် ၜေ့တ်ုရုဂ်၊ ကိုဝ်ရီးယး၊ ဂျာပင့်သီး ၯယ့်လင်ခင့်ထေံ ပြင်ပ္တီသိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး ၯယ့်လင်ခင့်ထေံဝေ့ ပြင်ပ္တီဏ်ှဆေဝ်ႋလှ်။ “ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ”ဖိုင်ဏ်ှ ၯယ့်လင်ခင့်ထေံ မၞီဟ်သီးလ်ုဖး ၜးဍေလ်ုဖုက်ပ္တီ သီ့လ်ုဏင် ၜးဍေကျာခေါဝ်ႋ ခေါဝ်ႋဝေါတ်ခေါတ်ကျင်း သီ့ခွိက်ဝေ့လ်ုဏင်ဆေဝ်ႋလှ်ဏ်ှ အ်ုခေါဟ်စံင် “ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ”ဖိုင်ဏ်ှ မၞီဟ်အ်ုၰုဲးအှ်ကုံ ကျုဂ်ပုံသာအးမာႋလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး ၯယ့်လင်ခင့်ထေံ“ဂိုဝ်ၜီပြင်ပ္တီ”ဏ်ှတာႋ ၜးပ္တီလ်ုဖုက် သီ့အှ်၊ ၜးကျာခေါဝ်ႋသီ့အှ်၊ ခေါဟ်လံင်ဆင် ၜးဆ်ုခေါဝ်ႋဆင်ထီ့ခုဂ် ဖၠီႋထင်းလင်ယွာထံင်လင် ပြင်ပ္တီကၠာ ဆေဝ်လင်ပျဍေမေဝ် “ထီ့ဆေဝ်မေဝ်ယွာ” ၜးခင့်ထံကးၯယ်…
-
ဖၠုံလိက်ထါ်ၜံင်
လ်ုအ်ုဝီႋ ဍုံသုဓုမ်ဖိုင်ဏ်ှ ယောဝ်စဃွှာ(မကုဋ) ပိုင်ဝေ့ဍုံဌာန့်လှ်၊ အှ်ဃွှာခင်းထါ် ဟ်ုဍောဟ်ဟ်ုမူႋ ဖါဍာဟ်လ်ုဖးအ်ုဖိုင်ဏ်ှ ဖၠုံဟ်ုဍောဟ်ဟ်ုမူႋဖါဍာဟ် (ဖူ့ဍာ်ကဝ်) ဟ်ုစာ်တၠာဉာဏ်အှ်ဝေ့လ်ုၯာလှ်။ ဟ်ုဍောဟ်ဟ်ုမူႋ(ဖူ့ဍာ်ကဝ်)ၮှ် အင်းတာင်ပ္တံင်ထင်းၮေဝ်ႋဝေ့ ဖၠုံလိက်မောဝ်ႋဖၠုံး လိက်က်ုယိုင့်သီးၮှ်လှ်။ ဖၠုံတၠာဥာၮ်(ဖူ့ဍာ်ကဝ်)ၮှ် အင်းတာင်ပ္တံင်ထင်းၮေဝ်ႋဝေ့ ဖၠုံလိက်ခင်းထာ်ၯံင် ဆူ့ကေဝ်ဝေ့ဖၠုံလိက်လာဲၮှ်လှ်။ လိက်ပိဋကတ်”သိုင့်ပုံၮှ်သီး ခၠယ့်က္ဍာဆူ့ကေဝ်ထာင်ဝေ့ လ်ုဖၠုံဆ်ုခၠါင်ခဝ့် ၯံင်ဝေ့လုက်ဆိင့်ဆေဝ်ႋလှ်၊ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်အှ်(ဍုံသ်ုဓုမ်)ဖိုင်လ်ုဖး မုက်သင်းမုက်သာ မာလောဟ်ၮေဝ်ႋဝေ့ ကိုဝ့်ၯာဍေဆေဝ်ႋလှ်။ ဏိင်းသာထါ်(၄၁၉)ဏိင်း သာသၞာ့ဏိင်းသာထါ်(၁၆၀၁)ဏိင်းဏ်ှ အနိရုန္ဓ ပ်ုကင်(ပုဂံ)စဃွှာ ၯယ့်လင်ဍုဂ်ဝေ့(ဍုံသ်ုဓုမ်)ဏ်ှတာႋ ဟ်ုဍောဟ်ဟ်ုမူႋဖါဍောဟ်(ဖူ့ဍာ်ကဝ်)ၮှ် ဆူ့ကေဝ်ဝယ်ၯံင် လိက်ရုက်လးထူ့လ််ုဖးဏ်ှအိုဝ် ၜံင်းထင်းၯေဝ်အွာၯံင် ဍေအ်ုပိုင်ၰံင်ႋ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်လီသီးလ်ုဖး ယောဝ်ထင်းဏေဝ်ႋလိက်ထူ့ စာင်းၯာသူးဝေ့ လ်ုကေမူႋၮာၮှ်လှ်။ ပ်ုကင်(ပုဂံ)စဃွှာ အနိရုဒ္ဓဍုဂ်ၮေဝ်ႋ(ဍုံသ်ုဓမ်)ၯံင်ဍုံသ်ုဓုမ်ဟှံင် အင်းမာဏေဝ်ႋဝေ့လိက်ပိဋကတ်အ်ုထူ့သိုင့်ဆီ့ ပ်ုဍိုဒ်ထင်းဝေ့”လ်ုက်ုဆင့် သိုင့်ဆီ့ၮီဍူၮှ်လှ်။ ဖံင်းဏေဝ်ႋယောဝ်စဃွှာ “မကုဋ”ၯံင် ထါင်ဏေဝ်ႋထင်းဝေ့လ်ုဍုံ“ပုဂံ”အိုဝ်လ်ှ။ ယောဝ်စဃွှာ “မကုဋ”ဏ်ှ “မနူဟာ”သီး ဆ်ုကိုဝ်ဝေ့ဆေဝ်ႋလှ်။ စဃွှာအနိရုန္ဓဏ်ှ ထါင်ကိုဝ်ပျဝေ့ သင့်ဂၟီ့(၃ဝဝဝ)…