ကောဝ်ကြင်ခေါဟ်ဍာယိုဝ် ဟ်ုမၞီဟ်အ်ုဆိုဒ်ဖောဟ်လ်ုဖး အှ်ဝေ့ဍး ဍေအ်ုသီး ဆ်ုၰီ့ဆ်ုလာလာ ထာခေါဟ်ထာဖိုင်၊ ဆ်ုဖောတ်ဆ်ုအူးၮှ်ထၟာႋလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး လ်ုဖးဍဝ် ထာခေါဟ်ထာဖိုင် ဆ်ုၰီ့ဆ်ုလာ ဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး အှ်ဝေ့ဍးအးမိင်ကၠာဖိုင်အိုဝ်ဏ်ှ ၜးဖေါတ်ဍေစူးဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး၊ ၜးဍိင်ဍေစူးဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး၊ ၜးအူးဍေနိုဝ်ဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး မွာဲဝေ့ဍး အှ်သိုင့်မိင်ယိုဝ်ဏ်ှလှ်။
ကၠောဟ်ယိုဝ်ၮှ် ပ္တံင်ထင်းဏေဝ်ႋ လ်ုထၠိင့်ခွိက်အ်ုဏိင်း( ၃၀၀၀ )ၜၠဲခါ့ဍးအိုဝ်ၯံင် မွာဲဝေ့ဍး ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး ပါဍောဟ်ထ်ုယဝ်ႋပြာထာ့ထုက် ဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး လ်ုမိင်ဏ်ှတာႋ အ်ှကှ်ေထင်းမိင်သီးဝေ့ဍး ဍေအ်ုဆိုဒ်ဖေါဟ်အ်ုဏာင်း လ်ုမိင် ဏ်ှဆေဝ်ႋလှ်။
အေဍးလင် ကၠောဟ်ၯင်စာ်ၜိုဝ် မွာဲဝေ့ဍး ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး အ်ုဏာင်းဏ်ှ ဆ်ုသှ်ေယာ့ၰိင်င်ထီ့ခါန်ႋ ကောဝ်ကြင်ၯံင် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးလ်ုဖးဍဝ် သုင်းၰုဲ့သာယဝ့် မုက်သုင်းမုက်သာ အှ်ဝေ့ဍးကိုဝ်ၯာဍေဏ်ှလှ်။ ကၠောဟ်ဏ်ှဍဝ် ကၠောဟ်ပြေ, ကၠောဟ်ၯေဝ်, ဍေကၠောဟ်လိုဲ့ကၠောဟ်ထံင်ႋ အှ်ဝေ့ဍးသိုင့်မိင်ဏ်ှတာႋ ၜိုဝ်ဏာင်းယိုဝ် ဟ်ုဍးၜး ကၠောဟ်လ်ုဖးၮှ်ၯး မွာဲဝေ့ဍး ကၠောဟ်လိုဲ့ကၠောဟ်ထံင်ႋ လ်ုမိင်ၮှ်လှ်။
ကၠောဟ်လိုဲ့ကၠောဟ်ထံင်ႋယိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီး တာင်ဏေဝ်ႋ လဝ့်ဏေဝ်ႋဝေ့ ဓံင်, စေဝ်, သၠာ်, ယှ, ဍေထံင်ႋယာဲမိင်ဏ်ှအ်ုခေါဟ်ကျံင် အ်ုလူႋသဝ့်မုက်ဝေ့စွးမာႋလှ်။ အ်ုဍောဟ်ထုက် ဆူ့လင်ၜူးအ်ုဖိုင်ထဝ်ႋအှ်ဝေ့ ဏီ့ဏ၊ ဍေအ်ုပေဝ့်ထုက် ဆူ့လင်ၜူးအ်ုဖိုင်ထဝ်ႋဝေ့ ဏီ့တၠိုဝ်ဏ်ှလှ်။
ကၠောဟ်ယိုဝ် အ်ုခေါဟ်အင်အ်ုခါင့်ဆုင်ႋလင် အှ်ဍေအ်ုမေံသးခွင်ၯံင် အ်ုခါင့်ဏ်ှ မာဖုံႋဝေ့အ်ှဝင်ဝဲါသာ အ်ုမေံသးဖိုင်ဏ်ှ ဍေဟ်ၯင်အှ်ဝေ့ဍး လီႋၜိင်းထၟာႋလှ်။ အ်ုမေံသးဖိုင် အ်ုသာကၠာဏ်ှ မူႋမေံၯင်လ်ုၜိင်း အ်ုလျာႋထာင်အှ်ဝေ့ လ်ုဆီ့ဏီ့ထာင်၊ မူႋမေံဏာင်ၰံင်ၮှ် အ်ုခွင်အှ်ဝေ့ အ်ုဍုဂ်အ်ုစာသိုင့်ထဝ် လ်ုဆီ့ၰိုဝ်းခွင်တာႋ အ်ုခွင်ဆုဂ်ဏ်ှဍဝ် ခၠေါဟ်ၯင်၊ ယးၯင်ဍေဖဝ့်ၯင်သယ် အှ်ဝေ့ဍးဆေဝ်ႋလှ်။ အ်ုဖင့်ခေါဟ် အ်ုပးလာႋခဝ့်ဏ်ှ အ်ုဖၠီလင်ႋအ်ုပါအှ်ဝေ့၊ အ်ုင္ၚိုင့်ခေါဟ်ဍာဏ်ှ က်ုဆင့်ၯင်သိုင့်ဍူ ဍေခၠေါဟ်သိုင့်ဖၠုံးဏ်ှ အှ်ပျဝေ့ကဲအးထုက်လှ်။
မူႋမေံၯင်အ်ုခဝ့်ပ်ုယဝ့်ဏ်ှၯး မွာဲဝေ့ဍး ဆ်ုဖါန်ဆ်ုခေါဝ်ႋ၊ အ်ုလျာႋလ်ုဆီ့ၮီ့ထာင်ဏ်ှဍဝ် ကောဝ်ကြင်ဖိုင်ယိုဝ် မူႋမေံအ်ှဝေ့ လာလ်ုဆီ့ၮီ့ၜိင်း ကိုဝ်ဏိင်းဍေဏ်ှဍုဂ်ၮဲပျာဝေ့ဍးလှ်။ အ်ုခွင်ဖိုင် အှ်ကှ်ေဝေ့ ယးၯင်, ခၠေါဟ်ၯင်ဏ်ှဍဝ် မွာဲထီကၠာ ဆ်ုခၠိင်းတာႋ ထီ့လ်ုအှ်ၜးစာ်ၜိုဝ် ယးအ်ှဝေ့ဏင်ဆိုဝ်အေး၊ အှ်က်ုယာဲ(က်ုၮေဝ်ႋ)ဆ်ုခေါဝ်ႋလဝ့် ထီ့အေလ်ုအှ်ၜးဏ်ှ သတ်ဂမၠိုင်ႋလ်ုဖး သီ့ခွိက်ဝေ့လုက်ခၠါလှ်။ စင်ၜိုဝ် အှ်ကှ်ေလင်ဝေ့ ဍေထီ့ဆ်ုခၠိင်းၮှ်မွာဲၜိုဝ်လှ်။
ဍေဟ်လီႋၜိင်းဏ်ှဍဝ် ပါလဴဝေ့ မူႋထင်း၊ မူႋနုက်၊ မေံထာခေါဟ် ဍေခင်းထာ်လဏ်ှလှ်။ ဍေဟ်သီးယိုဝ် ထီ့ကၠာဍေခံင့်သူ့ခေါဟ်ဍာဏီ့ဖါဏ်ှ အ်ှကဲဝေ့ကိုဝ်စံင်းဍေၯံင် ဍးခံင်းဍေဆ်ုယှင်း, ဆ်ုၜှ်,ဆ်ုခေါဝ်ႋဆ်ုခၠိင်းသယ်လာႋဏင့်သီး ၯာၯံင် သီဝေ့လ်ုကဲ အှ်ကဲဝေ့ကိုဝ်ဆိုဝ်တာဍေလဝ့်ဏ်ှ ဍုဂ်ၮဲပျာဝေ့မွာဲၜိုဝ်လှ်။ က်ုဆင့်ဍေခၠေါဟ်ၯင်ဏ်ှဍဝ် ကောဝ်ကြင်ဖိုင်ယိုဝ် အ်ုမောဝ်ႋယှာႋဍောဟ် အ်ုၯာင်ႋၜျာဍောဟ်ထုက်ဏ်ှ မွာဲဝေ့ က်ုဆင့်ဏ်ှ်လှ်။
ခၠေါဟ်ဏ်ှ်ဍဝ် အှ်ထီ့ကၠာဍေခံင့်သူ့ခေါဟ်ကဲ၊ ဆ်ုယဝ်ခါ့ထိုင်ႋယဝ်သာ့, အှ်ခံင့်သူ့ခေါဟ်ဍာ လ်ုအဝ်ၜးးလာဏင့်ထီ့သီး သီ့ကဲအေးလှ်။ ဆ်ုဖေါဟ်ၰာႋအ်ုၯူ့ၯာ မ်ုအင်းအ်ုခဝ့်ၮေဝ်ႋယဝ့်အေး၊ ၜးဏ်ှလဲ့စာ်ၜိုဝ် အ်ုဝေ့ဍးး အှ်ဍေအ်ုကူအ်ုခေါဟ်ကျံင် သၞာလ်ုဖး မာဍုင်းမာလောတ်အ်ုဏေဝ်ႋအေးဏ်ှ ဍုဂ်ၮဲပျာဝေ့ အ်ုခဝ့်ပ်ုယဝ့်မွာဲၜိုဝ်လှ်။
ကၠောဟ်ယိုဝ် အ်ုဂုဏ်အ်ုခဝ့် အှ်ဍောဟ်ဝေ့အ်ုခေါဟ်ကျံင် အေအှ်ကှ်ေၯိင်းဖိုင်သီးစာ်ၜိုဝ် ၜးအှ်ကှ်ေဝေ့ လ်ုလင်ႋဍာၯေဝ် လင်ဍာထဝ့် ယှာခေါဟ် ဍေမှ်ေခေါဟ်အိုဝ်ဏ်ှလှ်။ ကၠောဟ်လ်ုဏင်ဏင်ဏ်ှ ဍေဟ်ၯင်အှ်ဝေ့လ်ုထိုင့်၊ လ်ုဏင်ဏ်ှဍဝ် ဖေါတ်ထိုင့်သာဏီ့ၜိင်း၊ သိုင့်ၜိင်း၊ လီႋၜိင်း၊ ယာဲၜိင်းသီး အှ်ဝေ့ဍာ်ဆေဝ်ႋလှ်။
လ်ုယာ့ဍးအိုဝ် ကၠောဟ်လ်ုဖၠုံးၮှ် အ်ုကှ်ေဝေ့အ်ုလူႋအ်ုၰိုဲ ဍေဟ်လ်ုၜိင်း စေဝ်လ်ုဖင်ႋ(လ်ုယာ)ၜါဏ်ှ်လှ်။ အေမွာဲဍေဟ်ဖေါတ်ထိုင့်သာစာ်ၜိုဝ်ဏ်ှ ၜေဍေဟ်အ်ုၜိင်း ဆ်ုဝီႋဆ်ုဏအ်ှ အ်ုတိုင်ဏ်ှသိုဝ် စေဝ်ၮီ့ဖင်ႋၜါ သိုင့်ဖင်ႋၜါသီး ၜးဖှ်ေလင့်ဝေ့လှ်။ ကၠောဟ်ယိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးလ်ုဖး ပါဍာဟ်ယုဂ်ယာန်းဆိုင်ဝေ့ဍး ကိုဝ်ၯာဍေလ်ှ။
လ်ုဝီႋဍးအိုဝ် ကၠောဟ်အေအှ်ၯိင်းဖိုင်ၮှ် အှ်ကှ်ေဝေ့ မွာဲမၞီႋအ်ုဍောဟ်အ်ုယှာတ်ုဝါန့်ခေါဟ် ပဝ်ႋခေါဟ်ဏ်ှလှ်။ မၞီႋအင်းကုဂ်အဝ်ၰိုဲလ်ုဖး အှ်ဝေ့ ဍေကၠောဟ်ဍေစေဝ်အ်ုခေါဟ်ကျံင် ဆ်ုအင်းအုဂ်ထိုင်သာ့ဆိုင်ဝေ့လ်ှ။ စင်ၜိုဝ် ကၠောဟ်ယိုဝ် မွာဲဝေ့ဍး ဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်သီးဆ်ုဖေါတ်ဆ်ုအူး အ်ုလင်ႋလီ လ်ုအ်ုယိက်ထုက် အ်ုပြေယှံင်ထုက် လ်ုမိင်မွာဲၜိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။
( ဖၠုံလိက်ပဝ်ႋၰိုဝ်းဆင့် )
Leave a Reply